Balık akvaryumundan kaplumbağa akvaryumuna geçtiğim ilk hafta, klasik bir hata yaptım: elimdeki 60 litrelik tankı olduğu gibi kullanmaya kalktım. İç filtre çalışıyordu, ısıtıcı vardı, su berraktı. Üç gün sonra su kokmaya başladı, camda yeşil bir film oluştu ve kaplumbağa sürekli dışarı tırmanmaya çalıştı. O gün anladım ki su kaplumbağası bakımı, balık bakımının biraz büyütülmüş hali değil; tamamen başka bir mantık. Balık suyun içinde yaşar, kaplumbağa ise suyu kullanır ama havada nefes alır, kuru kalması gereken bir kabuğu vardır ve inanılmaz miktarda atık üretir. Aşağıda, iki kurulumu karşılaştırırken benim en çok işime yarayan farkları anlatıyorum.
Kaplumbağa tankı için literatürde kullanılan pratik ölçü, kabuk uzunluğunun her santimetresi başına yaklaşık 4 litre sudur. 15 cm'lik bir kırmızı yanaklıya bakıyorsanız yalnızca su hacmi olarak 60 litreden söz ediyoruz; üstüne kara alanı, ısıtıcı, filtre ve büyüme payını eklediğinizde 120-150 litrelik bir tank makul hale geliyor. Akvaryum boyutu seçimini anlattığımız rehberdeki mantık burada da geçerli ama katsayı çok daha acımasız.
Şekil de önemli. Balıkçılıkta yüksek ve dar tanklar sorun olmaz, kaplumbağada olur. Kaplumbağa yüzeye çıkmak zorunda olduğu için derinlikten çok taban alanı ister. Ben 100x40 cm tabanlı, 40 cm yüksekliğinde bir tankı, aynı hacimdeki dar-yüksek modele her zaman tercih ederim.
En büyük fark burada. Kaplumbağa dışkısı katı, parçalı ve bol miktarda; üstüne bir de suyun içinde yediği için yem artıkları dağılıyor. Filtre seçimi konusunda genel kural olarak tank hacminin 4-5 katı debi önerilir; kaplumbağada ben bunu 8-10 kat olarak uyguluyorum. 120 litrelik tank için 1000-1200 L/saat debili bir dış filtre benim standart tercihim.
İç filtreleri denedim, kısa sürede tıkanıyor ve mekanik hacimleri yetmiyor. Dış kova filtrelerin en büyük avantajı sünger hacmi: kaba süngeri haftada bir durulasanız bile biyolojik yatak bozulmadan kalıyor. Bir de suyu düşük tutmanız gerektiğinde emiş borusunun havayı çekmemesi için ayarlanabilir giriş başlıkları önemli.
Kaplumbağa amonyağa balıklardan daha dayanıklı görünür, çünkü suda solumaz. Bu yanıltıcıdır: yüksek amonyak gözlerde şişme ve kabuk enfeksiyonu olarak geri döner. Nitrogen döngüsünü anlatan yazıdaki mantık burada da temeldir, sadece hata payınız daha dar.
Balık tankında tek bir ısıtıcı işi bitirir. Kaplumbağada üç ayrı iklim kurmanız gerekir:
| Bölge | Hedef | Ekipman |
|---|---|---|
| Su | 24-26 °C | Koruma kafesli akvaryum ısıtıcısı |
| Basking (kuru platform) | 31-35 °C | Spot ısı lambası |
| UVB | Sürekli erişim | UVB 5.0-10.0 sürüngen lambası |
Isıtıcı seçimi ve sıcaklık kontrolü yazısında anlattığımız watt hesabı geçerli, ancak mutlaka plastik koruma kafesli bir model alın. Kaplumbağa cam ısıtıcıya tırmanır, üzerine oturur, kırar. Ben bunu bir kez yaşadım ve kablodan gelen kaçak riski nedeniyle o günden beri kafessiz ısıtıcı kullanmıyorum.
UVB kısmı, akvaryum aydınlatmasındaki LED tartışmasından tamamen ayrı bir konu. Dekoratif LED ne kadar parlak olursa olsun UVB üretmez. UVB olmadan kaplumbağa D3 vitamini sentezleyemez, kalsiyumu ememez ve kabuk yumuşar. Lambalar ışık verse bile UVB çıkışları zamanla düşer, üretici önerisine göre değiştirilmeli. Ayrıca ışının cam veya pleksiden geçmediğini unutmayın; lamba doğrudan açık alana bakmalı.
Çakıl konusunda balık tankındaki alışkanlığımı bırakmak zorunda kaldım. Küçük çakılları kaplumbağa yutuyor ve bağırsak tıkanıklığı ciddi bir risk. İki güvenli seçenek var: tabanı tamamen boş bırakmak (temizliği en kolay yöntem, benim tercihim) veya kaplumbağanın ağzına sığmayacak kadar iri nehir taşı kullanmak.
Karar aşamasındaysanız şunu net söyleye